درسنامه آموزشی قرآن کلاس هشتم
درس 6: سوره عنکبوت، جایگاه زن در قرآن
جلسۀ اوّل: سورۀ عنکبوت
إِنَّ الَّذِي فَرَضَ عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لَرَادُّكَ إِلَى مَعَادٍ قُلْ رَبِّي أَعْلَمُ مَنْ جَاءَ بِالْهُدَى وَ مَنْ هُوَ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ ﴿۸۵﴾ وَ مَا كُنْتَ تَرْجُو أَنْ يُلْقَى إِلَيْكَ الْكِتَابُ إِلَّا رَحْمَةً مِنْ رَبِّكَ فَلَا تَكُونَنَّ ظَهِيرًا لِلْكَافِرِينَ ﴿۸۶﴾ وَ لَا يَصُدُّنَّكَ عَنْ آيَاتِ اللَّهِ بَعْدَ إِذْ أُنْزِلَتْ إِلَيْكَ وَ ادْعُ إِلَى رَبِّكَ وَ لَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ﴿۸۷﴾ وَ لَا تَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ كُلُّ شَيْءٍ هَالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ لَهُ الْحُكْمُ وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ ﴿۸۸﴾
الم ﴿۱﴾ أَحَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لَا يُفْتَنُونَ ﴿۲﴾ وَ لَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلَيَعْلَمَنَّ اللَّهُ الَّذِينَ صَدَقُوا وَ لَيَعْلَمَنَّ الْكَاذِبِينَ ﴿۳﴾ أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئَاتِ أَنْ يَسْبِقُونَا سَاءَ مَا يَحْكُمُونَ ﴿۴﴾ مَنْ كَانَ يَرْجُو لِقَاءَ اللَّهِ فَإِنَّ أَجَلَ اللَّهِ لَآتٍ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ ﴿۵﴾ وَ مَنْ جَاهَدَ فَإِنَّمَا يُجَاهِدُ لِنَفْسِهِ إِنَّ اللَّهَ لَغَنِيٌّ عَنِ الْعَالَمِينَ ﴿۶﴾
ترتیل صوتی آیات 85 تا 88 سورۀ عنکبوت و آیات 1 تا 6 سورهٔ قصص
وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَنُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَ لَنَجْزِيَنَّهُمْ أَحْسَنَ الَّذِي كَانُوا يَعْمَلُونَ ﴿۷﴾ وَ وَصَّيْنَا الْإِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ حُسْنًا وَ إِنْ جَاهَدَاكَ لِتُشْرِكَ بِي مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿۸﴾ وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَنُدْخِلَنَّهُمْ فِي الصَّالِحِينَ ﴿۹﴾ وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ فَإِذَا أُوذِيَ فِي اللَّهِ جَعَلَ فِتْنَةَ النَّاسِ كَعَذَابِ اللَّهِ وَ لَئِنْ جَاءَ نَصْرٌ مِنْ رَبِّكَ لَيَقُولُنَّ إِنَّا كُنَّا مَعَكُمْ أَوَلَيْسَ اللَّهُ بِأَعْلَمَ بِمَا فِي صُدُورِ الْعَالَمِينَ ﴿۱۰﴾ وَ لَيَعْلَمَنَّ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ لَيَعْلَمَنَّ الْمُنَافِقِينَ ﴿۱۱﴾ وَ قَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِلَّذِينَ آمَنُوا اتَّبِعُوا سَبِيلَنَا وَ لْنَحْمِلْ خَطَايَاكُمْ وَ مَا هُمْ بِحَامِلِينَ مِنْ خَطَايَاهُمْ مِنْ شَيْءٍ إِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ ﴿۱۲﴾ وَ لَيَحْمِلُنَّ أَثْقَالَهُمْ وَ أَثْقَالًا مَعَ أَثْقَالِهِمْ وَ لَيُسْأَلُنَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَمَّا كَانُوا يَفْتَرُونَ ﴿۱۳﴾ وَ لَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَى قَوْمِهِ فَلَبِثَ فِيهِمْ أَلْفَ سَنَةٍ إِلَّا خَمْسِينَ عَامًا فَأَخَذَهُمُ الطُّوفَانُ وَ هُمْ ظَالِمُونَ ﴿۱۴﴾
ترتیل صوتی آیات 7 تا 14 سورۀ عنکبوت
آموزش مفاهیم
فعالیت اول (صفحه 62 کتاب درسی)
جدول زیر را کامل کرده و سعی کنید معنای کلمات را به خاطر بسپارید.
ایمان آوردیم، بینیاز ، جهاد و تلاش میکند
| ردیف | کلمه | معنا | ردیف | کلمه | معنا |
| 1 | حَسِبَ | گمان کرد | 2 | ءامَنّا | ایمان آوردیم |
| 3 | جاهَدَ | جهاد و تلاش کرد | 4 | یُجاهِدُ | جهاد و تلاش میکند |
| 5 | نَفس | خود، جان جمع: اَنفُس | 6 | غَنِیّ | بینیاز |
فعالیت دوم (صفحه 62 کتاب درسی)
این ترکیبها را مانند نمونه کامل کنید.
نَفسَ + ه $\leftarrow $ نَفسَه : خودش
نَفسَ + ها $\leftarrow $ نَفسَا : خودش
نَفسَ + كَ $\leftarrow $ نَفسكَ : خودت
نَفسَ + ی $\leftarrow $ نَفسی : خودم
اَنفُسَ + هُم $\leftarrow $ اَنفُسَهُم : خودشان
اَنفُسَ + کُم $\leftarrow $ اَنَفُسکُم : خودتان
اَنفُسَ + نا $\leftarrow $ اَنفُسَنا : خودمان
فعالیت سوم (صفحه 62 کتاب درسی)
معنای این ترکیبها یا عبارات قرآنی را بنویسید.
1- اَحَسِبَ النّاسُ: آیا گمان کردند مردم.
2- اَن یَقولوا ءامَنّا: که بگویند ایمان آوردیم.
3- وَ مَن جٰهَدَ: و کسی که جهاد کرد (کند).
4- یُجٰهِدُ لِنَفسِه: جهاد و تلاش میکند برای خودش.
5- إِنَّ اللَّهَ لَغَنِيٌّ: قطعاً خدا بینیاز است.
6- عَنِ الْعَالَمِينَ: از جهانیان
انس با قرآن در خانه (صفحه 63 کتاب درسی)
الف) خواندن روزانۀ قرآن کریم: هر روز در خانه یک صفحه از صفحات 396 تا 400 قرآن کریم را بخوانید.
ب) ترجمهٔ این دو آیه از آیات آغازین سورهٔ عنکبوت را کامل کنید.
1- أَحَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا: آیا گمان کردند مردم که (به حال خود) رها میشوند وقتی که بگویند ایمان آوردیم.
2- وَ هُمْ لَايُفْتَنُونَ: و آنها آزمایش نمیشوند؟!
3- وَ مَنْ جَاهَدَ فَإِنَّمَا يُجَاهِدُ لِنَفْسِهِ: و هر کسی که جهاد کند پس فقط جهاد میکند برای (به نفع) خودش
4- إِنَّ اللَّهَ لَغَنِيٌّ عَنِ الْعَالَمِينَ: قطعاً خدا بینیاز از جهانیان است.
ج) از صفحهٔ 398 قرآن کریم چند ترکیب یا عبارت سادهٔ قرآنی انتخاب و معنا کنید.
1- اِذ قالَ لِقومهِ: زمانی که گفت به قومش
2- ذالَکُم خَیُ لَکُم: آن بهتر است برای شما
3- ءایَهً لِلعالَمین: نشانهای برای جهانیان
د) قرآن کریم ما را به گردش در زمین برای آموختن مسائل گوناگون و نیز عبرت و پند گرفتن از سرگذشت امتهای مختلف، سفارش میکند. یکی از این آیات زیبا و پرمعنا در صفحه 398 قرآن کریم آمده است. قسمت ابتدای آیه را به عنوان پیام انتخاب و معنا کنید.
جلسۀ دوم: ادامۀ سورۀ عنکبوت
وَ قَارُونَ وَ فِرْعَوْنَ وَ هَامَانَ وَ لَقَدْ جَاءَهُمْ مُوسَى بِالْبَيِّنَاتِ فَاسْتَكْبَرُوا فِي الْأَرْضِ وَ مَا كَانُوا سَابِقِينَ ﴿۳۹﴾ فَكُلًّا أَخَذْنَا بِذَنْبِهِ فَمِنْهُمْ مَنْ أَرْسَلْنَا عَلَيْهِ حَاصِبًا وَ مِنْهُمْ مَنْ أَخَذَتْهُ الصَّيْحَةُ وَ مِنْهُمْ مَنْ خَسَفْنَا بِهِ الْأَرْضَ وَ مِنْهُمْ مَنْ أَغْرَقْنَا وَ مَا كَانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَ لَكِنْ كَانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ﴿۴۰﴾ مَثَلُ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْلِيَاءَ كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَيْتًا وَ إِنَّ أَوْهَنَ الْبُيُوتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوتِ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ ﴿۴۱﴾ إِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ مِنْ شَيْءٍ وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ﴿۴۲﴾ وَ تِلْكَ الْأَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ وَ مَا يَعْقِلُهَا إِلَّا الْعَالِمُونَ ﴿۴۳﴾ خَلَقَ اللَّهُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ بِالْحَقِّ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً لِلْمُؤْمِنِينَ ﴿۴۴﴾ اتْلُ مَا أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنَ الْكِتَابِ وَ أَقِمِ الصَّلَاةَ إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَ الْمُنْكَرِ وَ لَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ مَا تَصْنَعُونَ ﴿۴۵﴾
ترتیل صوتی آیات 39 تا 45 سورۀ عنکبوت
آموزش مفاهیم
فعالیت اول (صفحه 65 کتاب درسی)
جدول زیر را کامل کرده و سعی کنید معنای کلمات را به خاطر بسپارید.
دوستان، مَثَل، گرفت
| ردیف | کلمه | معنا | ردیف | کلمه | معنا |
| 1 | مَثَل | مَثَل، داستان | 2 | اِتَّخَذوا | گرفتند |
| 3 | مِن دونِ | به جای، غیر از | 4 | اَولِیاء | دوستان، جمع وَلِیّ |
| 5 | کَـ | مانند | 6 | اِتَّخَذَ، اِتَّخَذَت | گرفت |
| 7 | لَو | اگر، ای کاش | 8 | کانوا یَعلَمونَ | میدانستند |
فعالیت دوم (صفحه 65 کتاب درسی)
معنای این ترکیبها و عبارات قرآنی را بنویسید.
1- مَثَلُ الَّذینَ: داستان کسانی که
2- اِتَّخَذوا مِن دونِ اللهِ اَولِیاءَ: گرفتند غیر از خدا دوستانی
3- کَمَثَلِ العَنکَبوتِ: مانند داستان عنکبوت
4- اِتَّخَذَت بَیتًا: گرفت خانهای
5- لَبَیتُ العَنکَبوتِ: قطعاً خانهی عنکبوت
6- لَو کانوا یَعلَمونَ: اگر میدانستند
انس با قرآن در خانه (صفحه 66 کتاب درسی)
الف) خواندن روزانۀ قرآن کریم: هر روز در خانه یک صفحه از صفحات 401 تا 404 قرآن کریم را بخوانید.
ب) ترجمهٔ این آیه از سورهٔ عنکبوت را کامل کنید.
1- مَثَلُ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْلِيَاءَ: داستان کسانی که گرفتند غیر از خدا دوستانی
2- كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَيْتًا: مانند داستان عنکبوت است که گرفت خانهای
3- وَ إِنَّ أَوْهَنَ الْبُيُوتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوتِ: و قطعاً سستترین خانهها، خانهی عنکبوت است.
4- لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ: اگر میدانستند.
ج) از صفحهٔ 403 قرآن کریم چند ترکیب یا عبارت سادهٔ قرآنی را انتخاب و معنا کنید.
1- عَلی رَبَّهِم: بر پروردگارشان
2- وَ هُوَ السَّمیعُ العَلیم: و او شنوای داناست.
3- وَ الذینَ امَنوا و عَملوا الصالحات: و کسانی که ایمان آوردند و انجام دادند کارهای خوب
د) آخرین آیهٔ سورهٔ عنکبوت یکی از زیباترین و امید بخشترین آیات قرآن کریم است؛ این آیه و معنای آن را بنویسید و خوب است آن را حفظ کنید.